Famὃrὃgὃ
Sura
Luka andre nisura me dὃfi 60-63 M (Masehi). Luka andre tenga niha Yehuda, banua
Gereka ia, doto ia ba awὃ Waulo ba halὃwὃ gὃi.
Faulo surania efa’ema khὃ Teofilo (Luka 1:1,3)
Dumaduma:
Niha silὃ faduhu tὃdὃ (Ilustrasi: Ateis yang Baik)
So
samὃsa iramatua (ateis) mefalukhὃ ia khὃ samὃsa ira alawe sino atua sinuma lὃ
fa’abölὃnia ba wowὃli daludalu ba ba wamu’ὃ okosi nomo. Ateis andre mὃi ia khô alawe satua sinuma
andre. I’ohe ba nomonia i’rorogὃ simane ina nia samὃsa. I fa’anὃ naha wemorὃ ba
gὃnia, i’ὃli daludalu ba ifasao ba omo zofὃkhὃ. i’tolo ira alawe satua andre
irugi abὃlὃ ia. Ato sitokea bὃrὃ me ira matua sanolo andre tenga niha sifaduhu
tὃdὃ khὃ Lowalangi (Ateis). (Nisura: Herb Vander Lugt)
Niha Yerikhὃ
Ba dumaduma andre, Niha soroi ba Yeresalema si mὃi mi tou ba Yerikho lὃ
aboto ba dὃdὃda haniha ia andre, ni’ilada’i yaia andre niha nirabu, nibõbõzi ba
larὃi manὃ ia ba dalu lala arakhagὃ
mate. Yerusalema no so ba
hili numalo mitou ba Yerikhὃ lala silὃ
sὃkhi ba ginõtõ da’õ. Me lala andre
numalὃ mitou ba ndraso mo kara ba lὃ nihaniha ba zifasui, andrὃ wa dania molala
ba nemali ba worabu ma ba wo anagὃi niha sanõrὃ lala andrὃ.
Tokea dὃdὃ niha Yehuda ba
wamondrondrongo dumaduma nibe’e Yesu sanandrὃsa niha Samaria sisὃkhi tὃdὃ. I’suno Yesu wa’asὃkhiὃ dὃdὃ niha Samaria
andre, tokea ira me niha Yehuda lὃ irai atulὃ dὃdὃra nasa ba niha Samaria, ba i’oguna’ὃ
Dawa Samaria tobali dumaduma.
Ba
Luka 10:25-27, so niha sangila amakhoita manὃfu khὃ Yesu: Hewisa lala ba
wanema’ὃ fa’auri silὃ’aetu. Ba ifuli
isofu Yesu hadia ia nisura ba goroisa. Ba itema sangila oroisa andrὃ omasiὃ
Lowalangiu Yehowa moroi si’aikὃ ba dὃdὃu ba awὃu niha gulidanὃ.
Ba
huhuo andre taila dania wa fa’omasi ba nawaὃ niwa’ὃ Yesu tenga ha mangi’ila
haniha niha ni’omasi’ὃ andrὃ me sabὃlὃ
moguna ta’amuataigὃ ba ta’ aurifagὃ fa’omasi andrὃ ba wanolo awὃda niha si so
ba wa’abu dὃdὃ.
Da ta erenusi dumaduma andre amuata: Ere, Lewi ba Dawa Samaria ba da Fili ba ba tandrösaigö ba wa'aurida amuata sinangea tafalua ba wa'aurida.
Huhuo
1. Amuata Ere (ayati 25-31)
25. III. Ba
hiza, maoso zangila amachoita, samõsa, manandraigõ jaʼia, imane: He samahaõ, he
oewisa, enaʼõ oesõndra waʼaoeri si lõ aetoe andrõ?26. Ba imane chõnia: Hadia ba
zoera goroisa andrõ? he wisa wombasooe? 27. Ba itema linia, imane: ”Omasiʼõ
Zoʼaja, Lowalangioe, moroi siʼaikõ ba dõdõoe, nosooe maʼasamboea zangomasiʼõ
jaʼia, ba õhorigõ waʼabõlõoe, awõ geraʼeraoe wangomasiʼõ jaʼia; ba omasiʼõ
zahatõ chõoe, si mane faʼomasioe ndraʼoegõ.” 28. Ba imane chõnia: Si ndroehoe
niw̃aʼõoe, oʼõ daʼõ, ba aoeri ndraʼoegõ.
29. Ba iboeʼa enaʼõ, imane chõ Jesoe: Ba ha niha zahatõ chõgoe?
30. Ba imane
Jesoe: So niha, si mõi misi tooe, iʼotarai Jeroezalema, noemalõ ba Jericho, ba
faloecha ia zoraboe, laheta noechania, labõbõzi ia ba lalaoe mofanõ, larõi tooe
ia, aracha mate. 31. Ba itõrõ misi tooe lala andrõ ere, ba iʼila, ba itõrõ
manõ.
Oroma khὃda wa dadaoma ba agama ba he fa’atuatua ba wangi’ila amakhoita
tenga bὃrὃ wa so dὃdὃ wa’omasi ba nawὃ ba wanolo niha nirabu ba sabutὃdὃ.
4. Amuata Ono Lewi (ayati 32)
Ba si manõ gõi nono Lewi, samõsa, me iroegi daʼõ, iʼila,
Niha Lewi ba no banua Lewi, so halὃwὃ ba so amakhaita ba lala halὃwὃ ba
wamalua halὃwὃ fasumangeta khὃ Lowalangi ba gosali. Ba si manõ gõi nono Lewi,
samõsa, me irugi daʼõ, iʼila, ba itὃrὃ manὃ, lὃ itolo. Eluhania niha nitὃtὃna samalua wa’omasi ba
nawὃ me sohalὃwὃ ba gosali sinagea
samalua fa’omasi ba nawὃ ba lὃ ifalua wanolo niha dirabu, ni’bὃbὃzi ba sarakhagὃ
mate.
He ere ba he Lewi faoma la ila
wa so niha sarakhagὃ mate me no larabu ba la bὃbὃzi ba lὃ latolo
3. Amuata Dawa Samaria (ayati
33-37)
33. Ba itõrõ
gõi daʼo Dawa Zamaria, sikoli, ba me iʼila, ba ahachõ dõdõnia. 34. Iʼondrasi,
iʼolohoeni zochonia, ilaoe wanicha ba agoe, ifazaw̃a ba koedo chõnia, iʼohe ba
nomo ba zi mõrõ zikoli ba irorogõ. 35. Ba mahemoloe õ, ba isoʼõ baero domboea
hoea soekoe, ibeʼe chõ zochõ omo andrõ, imane: Rorogõ ia, ba na õbeʼe na, baero
daʼe, hadia ia, ba oeʼali chõoe, na mangawoelido. 36. Hadia ba dõdõoe, ha niha
ba zi datõloe andrõ zahatõ chõ nibõzi zoraboe andrõ?37. Ba imane: Si hachõsi
tõdõ jaʼia. Ba imane chõnia Jesoe: Ba aeʼe, ba laoe zi manõ, jaʼoegõ gõi.
Dawa Samaria ba no moroi ba banua Samaria, me baginὃtὃ Yesu, amakhaita
niha Yahuda ba Dawa Samaria no ara tekiko ba zilalὃ ba agama ba he gὃi bὃrὃ nga’ὃtὃ bazilalὃ i’otarai ba ginὃtὃ amabu’ula li
sifὃfὃna.
Ba itõrõ gõi daʼo Dawa Zamaria, sikoli, ba me iʼila so niha nirabu arakhagὃ
mate ba ahakhõ dõdõnia. Iʼondrasi,
iʼolohuni zokhonia, ilau wanikha ba agu, ifazaw̃a ba kudo khõnia, iʼohe ba nomo
ba zi mõrõ zikoli ba irorogõ.
Somondrongo khὃ Yesus luo no lὃ la tὃtὃna wa Yesu i’oguna’ὃ Dawa
Samaria tobali dumaduma sisὃkhi ba wangomasi’ὃ awὃ ba huhuo-Nia. me Dawa Samaria andrὃ samaigi niha nirabu,
sahakhὃ tὃdὃ, so daludaluni, ibe’e
fanikha ba agu. Ifazawa ibe’e ba kudonia ifasao ba nahia sikoli ba ibe’e bὃli
so guna.
Eluaha Dumaduma:
Samõsa sangila amakhoita isofu khõ Yesu: Ba ha niha zahatõ khõgu? (ayati
29). Imane khõnia Yesu tenga ha manofu
haniha nimoasiõgu ?, ba hadia'i tola tobali ndrao awõ khõ nowõgu niha sigõna abula
dõdõ ba wanolo yaia ?. Andrõ wa
moguna dumaduma Dawa Samaria ba wame’e
wamahaõ wa fa’omasida ba nawõ lõ toba’a bõrõ soi, agama, orahua, fasuwõta,
fatiusa ba tanõ bõ’õ nia. Simane sitesura ba Mataio 25:35 Me olofo ndraʼo, ba
no mibeʼe gõgoe; me owõchi dõdõgoe, ba no nifabadoegõ chõgoe nidanõ; me tome
ndraʼo, ba no mifaʼamõido jomo.
Eluaha dumaduma andre tola
taila ba wehede Yesu; tenga ha monofu haniha awõgu niha ?, ba sabalõ moguna
da ta bali’õ ita sanolo ba nõwõda niha sinangea tatolo. Imane Yesu: 36. Hadia ba dõdõoe, ha niha ba zi datõloe andrõ zahatõ chõ nibõzi
zoraboe andrõ? 37. Ba imane: Si hachõsi tõdõ jaʼia. Ba imane chõnia Jesoe: Ba
aeʼe, ba laoe zi manõ, jaʼoegõ gõi.
Amarahuta
Dumaduma Dawa Samaria sisõkhi todõ tobali famahaõ ba khõda wa fa’omasi
ba nawõ tenga bõrõ me so ba dadaoma, fa’atuatua ba agama, soi, ma ha ba sisambua
orahua manõ nitolo. Ba sisõkhinia fa’omasi ba nawõ ta’aroma’õ ba niha sinagea
mutolo me so ba wa’abu dõdõ. Ere ba Lewi
la’ila so niha nirabu ba nitolo ena’õ ba lõ la tolo. So Dawa Samaria sitobali
nudu ba niha Yehuda ba ginõtõ da’õ, i’ila so niha nirabu moguna mutolo ba itolo,
irorogõ, ba ibe’e soguna.
Ibe’e khõda dumaduma andre Yesu ba wamahaõ wa tenga ha ta’ila haniha awõda
niha sinangea mu’omasiõ ba sabõlõ moguna ta be’e ginõtõda, fa’abõlõda ba tebe’e
sisokhõda ma okhõtada ba wanolo awõ niha siso ba gabula dõdõ.
Nifa’anõ Pdt. Juliman Harefa
Tidak ada komentar:
Posting Komentar