Huhuo ba luo Migu: Fa’omasi khὃ Lowalangi ba ba Nawὃda Niha. Luka 10:25-27

 

Famὃrὃgὃ

Sura Luka andre nisura me dὃfi 60-63 M (Masehi). Luka andre tenga niha Yehuda, banua Gereka ia, doto ia ba awὃ Waulo ba halὃwὃ gὃi.  Sura andre nifa'ema khὃ Teofilo (Luka 1:1,3)

Dumaduma: Niha silὃ faduhu tὃdὃ (Ilustrasi: Ateis yang Baik)

So samὃsa iramatua (ateis) mefalukhὃ ia khὃ samὃsa ira alawe sino atua sinuma lὃ fa’abölὃnia ba wowὃli daludalu ba ba wamu’ὃ okosi nomo.  Ateis andre mὃi ia khô alawe satua sinuma andre. I’ohe ba nomonia i’rorogὃ simane ina nia samὃsa. I fa’anὃ naha wemorὃ ba gὃnia, i’ὃli daludalu ba ifasao ba omo zofὃkhὃ. i’tolo ira alawe satua andre irugi abὃlὃ ia. Ato sitokea bὃrὃ me ira matua sanolo andre tenga niha sifaduhu tὃdὃ khὃ Lowalangi (Ateis). (Nisura: Herb Vander Lugt)

Niha Yerikhὃ

Ba dumaduma andre, Niha soroi ba Yeresalema si mὃi mi tou ba Yerikho lὃ aboto ba dὃdὃda haniha ia andre, ni’ilada’i yaia andre niha nirabu, nibõbõzi ba larὃi manὃ ia ba dalu lala arakhagὃ  mate.  Yerusalema no so ba hili  numalo mitou ba Yerikhὃ lala silὃ sὃkhi ba ginõtõ da’õ.  Me lala andre numalὃ mitou ba ndraso mo kara ba lὃ nihaniha ba zifasui, andrὃ wa dania molala ba nemali ba worabu ma ba wo anagὃi niha sanõrὃ lala andrὃ.   

Tokea dὃdὃ niha  Yehuda ba wamondrondrongo dumaduma nibe’e Yesu sanandrὃsa niha Samaria sisὃkhi tὃdὃ.   I’suno Yesu wa’asὃkhiὃ dὃdὃ niha Samaria andre, tokea ira me niha Yehuda lὃ irai atulὃ dὃdὃra nasa ba niha Samaria, ba i’oguna’ὃ Dawa Samaria tobali dumaduma.

Ba Luka 10:25-27, so niha sangila amakhoita manὃfu khὃ Yesu: Hewisa lala ba wanema’ὃ fa’auri silὃ’aetu.  Ba ifuli isofu Yesu hadia ia nisura ba goroisa. Ba itema sangila oroisa andrὃ omasiὃ Lowalangiu Yehowa moroi si’aikὃ ba dὃdὃu ba awὃu niha gulidanὃ. 

Ba huhuo andre taila dania wa fa’omasi ba nawaὃ niwa’ὃ Yesu tenga ha mangi’ila haniha niha  ni’omasi’ὃ andrὃ me sabὃlὃ moguna ta’amuataigὃ ba ta’ aurifagὃ fa’omasi andrὃ ba wanolo awὃda niha si so ba wa’abu dὃdὃ.    

Da ta erenusi dumaduma andre amuata: Ere, Lewi ba Dawa Samaria ba da Fili ba ba tandrösaigö ba wa'aurida amuata sinangea tafalua ba wa'aurida.

Huhuo

1. Amuata Ere (ayati 25-31)

25.  III. Ba hiza, maoso zangila amachoita, samõsa, manandraigõ jaʼia, imane: He samahaõ, he oewisa, enaʼõ oesõndra waʼaoeri si lõ aetoe andrõ?26. Ba imane chõnia: Hadia ba zoera goroisa andrõ? he wisa wombasooe? 27. Ba itema linia, imane: ”Omasiʼõ Zoʼaja, Lowalangioe, moroi siʼaikõ ba dõdõoe, nosooe maʼasamboea zangomasiʼõ jaʼia, ba õhorigõ waʼabõlõoe, awõ geraʼeraoe wangomasiʼõ jaʼia; ba omasiʼõ zahatõ chõoe, si mane faʼomasioe ndraʼoegõ.” 28. Ba imane chõnia: Si ndroehoe niw̃aʼõoe, oʼõ daʼõ, ba aoeri ndraʼoegõ.  29. Ba iboeʼa enaʼõ, imane chõ Jesoe: Ba ha niha zahatõ chõgoe? 30. Ba imane Jesoe: So niha, si mõi misi tooe, iʼotarai Jeroezalema, noemalõ ba Jericho, ba faloecha ia zoraboe, laheta noechania, labõbõzi ia ba lalaoe mofanõ, larõi tooe ia, aracha mate. 31. Ba itõrõ misi tooe lala andrõ ere, ba iʼila, ba itõrõ manõ.

Ere andre sohalὃwὃ ba gotalua agama niha Yahuda ba ndraono Gizera’eli Ba itõrõ misi tou lala andrõ ere, ba iʼila, ba itõrõ manõ. (ayati 31). Ta’ila ba da’e wa ere andrὃ i’ila nirabu, niheta nukha, nibõbõzi  ba nirõi ba lala  arakhagõ mate ba itõrõ manõ, lὃ itolo.

Oroma khὃda wa dadaoma ba agama ba he fa’atuatua ba wangi’ila amakhoita tenga bὃrὃ wa so dὃdὃ wa’omasi ba nawὃ ba wanolo niha nirabu ba sabutὃdὃ, ha bὃrὃ wamalua goi-goi agama. ba imane Yehowa khõ Moze: Be’e li ba gere andrõ, iraono Ga’aroni, õmane khõra: Lõ tola ihalõ fa’ara’iõnia mboto zi mate ba niwara ere. (3 Moz3 21:1) ba Ha niha zombambaya si mate, hadia ia mboto niha si no mate, ba fitu bongi ra'iὃ ia (3 Moze 19:11). He wa'ae lõ aboto sibai ba dõdõnia na no mate na lõ'õ nirabu andrõ, ba me itolo nirabu andrõ dania Dawa Samaria aboto ba dõdõda wa lõ simate nirabu andrõ. 

4. Amuata Ono Lewi (ayati 32)

Ba si manõ gõi nono Lewi, samõsa, me iroegi daʼõ, iʼila,

Niha Lewi ba no banua Lewi, so halὃwὃ ba so amakhaita ba lala halὃwὃ ba wamalua halὃwὃ fasumangeta khὃ Lowalangi ba gosali. Ba si manõ gõi nono Lewi, samõsa, me irugi daʼõ, iʼila, ba itὃrὃ manὃ, lὃ itolo.  Eluhania niha nitὃtὃna samalua wa’omasi ba nawὃ me sohalὃwὃ ba gosali  sinagea samalua fa’omasi ba nawὃ ba lὃ ifalua wanolo niha dirabu, ni’bὃbὃzi ba sarakhagὃ mate. 

He ere ba  he Lewi faoma la ila wa so niha sarakhagὃ mate me no larabu ba la bὃbὃzi ba lὃ latolo bὃrὃ wamalua niwa'ὃ ba goroisa; ba imane Yehowa khõ Moze: ba Ha niha zombambaya si mate, hadia ia mboto niha si no mate, ba fitu bongi ra'iὃ ia (3 Moze 19:11). Hewa'ae lõ tatu no nomate hina nirabu andrõ na lõ'õ.

Huhuo ba Luo Migu: Taroma Li Lowalangi Fa’omusὃ Dὃdὃgu. Yeremia 15:15-21

 

Famobὃrὃ

Sura Yeremia andre, wama'ele'ö Yeremia, nifasuraönia khö Barukhi (Yer. 36:1-4) me dὃfi 585-580 SM. fanuriagὃ nifalua Yeremia ibὃrὃgὃ me dὃfi 626-586 SM, fatua lὃ adudu Yerusalema ba osali Lowalangi nifalua soi Babeli. 

Tumbu Yeremia andre ono ere, tumbu ia  ba banua Anatoti, ibὃrὃgὃ halὃwὃ fanuriagὃ me no 13 fakhe sa’ae tobali razo Yosia. Huhuo Yeremia andrõ, ono Hilikia, oi ya’ira gere andrõ ba Ganatoti, ba danõ mado Mbeniyami, (Yer. 1:1). Ba Yer. 1:5 tesura: "Lõ niwõwõigu ya’ugõ na, ba dalu ninau, ba noa sa’ae u’ila’õ; ba lõ si tumbu’õ na, ba no u’amoni’õ ndra’ugõ; no uhonogõi, sama’ele’õ ndra’ugõ ba ngawalõ soi niha". Yeremia no nifotὃi göi ia sama'ele'ὃ  “sa-ngenungenu” (Nabi yang meratap) bὃrὃ famakao nitaὃgὃnia ba wa’atobali enoni.  He wa’ae so niha silὃ manema'ö ya'ia, he gὃi turia ni'fa’emania ba  Yeremia lὃ irὃi Lowalangi ba lὃ ibato wanuarigὃ taromali Lowalangi.

He wa’ae itundreheni halὃwὃ famohouni nifalua razo Yosia ba i’ila samae’ele’ὃ Yeremia andre wa lὃ nasa safὃnu famati ndraono Gizaraeli khὃ Lowalangi. andrὃ wa ifangelama ira ena’ὃ so fangesa dὃdὃ fabὃi ihuku ira Lolawalangi.  Meno sa’ae soi Babeli ikalaisi soi Misirayi me dὃfi 605 SM ba lasuwὃ gὃi Yehuda me 597 SM ba me dὃfi 586 SM adudu Yerusalaem andrὃ.

Ba Yeremia 15:15-21 hikaya famakao nitaὃgὃ ba nitὃrὃ  Yeremia bὃrὃ me lὃ farὃi ia khὃ Lowalangi.  Ba ayati 15-16 Taromali Lowalangi sitobali omusola dὃdὃ khὃ Yeremia, ayati 17-18 itutunὃ ὃsi dὃdὃnia khὃ Lowalangi ba ayati 19-21 Fangaro dὃdὃ moroi khὃ Lowangi.

Huhuo

1. Taroma Li Lowalangi Sitobali Gõ ba Omusola Dὃdὃ (ayati 15-16)

 

15 Õ’ila sa’ae, ya’ugõ Yehowa! Tõrõ tõdõu ndra’odo, tolodo ba lau mbalõgu ba zolohi ya’odo; bõi bunudo, ba wa’ebolo dõdõu andrõ [khõra]: tõrõ tõdõu, wa no bõrõ ndra’ugõ, wa ulu’i wa’aila! 16 Falukhado daroma li khõu, ba no amaedola gõgu, ba tobali fa’omuso dõdõgu daroma liu andrõ, ba fa’owuawua dõdõgu, no tõimõ mbõrõ wamotõi ya’odo, ya’ugõ Yehowa, Lowalangi ngahõnõ.

Ba ayati 15 andre i’faema angandrõwa dõdõnia khõ Lowalangi me ba wa’abu dõdõ so ia.  i’angarõfili Lowalangi; tolodo, me so solihi yaia, sedõna mamunu yaia, sinangea i’agarõfili Lowalangi bõrõ me halõwõ nifaluania, halõwõ ni be’e Lowalangi khõnia.

Fefu Bu’u Li Yehowa A’oi Itorὃ. Yosua 21:43-45

 Khotbah Minggu

 

Famobὃrὃ

Sura Yosua 21:43-45 amatohula sura V Moze.  Meno mate Moze, Lowalangi ituyu Yosua tobali sanohugὃ halὃwὃ Moze ba wolohe ndraono Gizerae’li ba dano Kana’ana tanὃ ambu’ula. Ba Zura Yosua andre itutunὃ hewisa halὃwὃ Lowalangi ba wamalua amabu’ula li-Nia khὃ Aberahamὃ, Iza’aki ba Yakobo ba wame’e tanὃ amabu’ula andrὃ khὃ nga’ὃtὃra. 

Ba ginὃtὃ da’e asese so niha silὃ mamalua amabu’ula linia sino ifabu’u khὃba nawὃnia niha.   Ta taromali Lowalangi andre ibe’e khὃda wa’aboto ba dὃdὃ wa Lowlangi Yehowa lὃ irai lὃ ifalua fefu sino ifabu’u ba niha samati khὃnia. Andrὃ bὃrὃ da’ὃ ikaoni ita Yehowa ena’ὃ faduhu dὃdὃda khὃ-Nia wa fefu sino ifabu’u hasambalὃ Ifalua ba ifalua ba niha samati ba silὃ farὃi khὃ-Nia.

 

1. Lowalangi Yehowa Ifalua Amabu’ula Li-Nia (ayat 43)

Ba ibe’e ba danga Ndraono Gizeraëli danõ ma’asagõrõ Yehowa, si no fahõlu ia khõ ndra tuara, ba wame’e khõra; ba lahalõ khõra ba mowanua ira ba da’õ.

Tanὃ Kana’na sino ibe’e Lowalangi ba danga ndraono Gizeraeli ma’asagὃrὃ tenga bὃrὃ wa’abὃlὃ ndraono Gizeraeli no buala Lowlangi Yehowa khὃra sino fahὃlu Ia wame’e.  Fawu’usa li Lowlangi khὃ Gaberahamo no ngautu fakhe wa’ara ifabu’u Lowalangi awena latema nga’ὃtὃnia, eluahania lowalangi Yehowa lὃ olifu Ia bu’u li-Nia ba niha.   Itaria tawai olifu Lowalangi ba wanema’ὃ  li wangandrὃda. He itaria ara itema angandrὃwada Lowalangi ba sindruhunia lὃ olifu Lowalangi bu’u li-Nia, a’oi itὃrὃ niwaὃ-Nia.

 

Te’atulὃ’ὃ Bὃrὃ Wamati. Galatia 2:15-21

 

Te’atulὃ’ὃ Bὃrὃ Wamati

Galatia 2:15-21

15 Ya’ita, ba no to’ua niha Yehuda, ba tenga si so horõ, nga’õtõ niha baero. (Efes. 2, 3 b. t.).

16 Ba me no ta’ila, wa tenga moroi ba wolo’õ oroisa atulõ niha, iwa’õ Lowalangi, ha moroi ba wamati andrõ, khõ Keriso Yesu; ba no mamati ita, khõ Keriso Yesu, ena’õ atulõ ita, iwa’õ Lowalangi, moroi ba wamati andrõ, khõ Keriso, ba tenga moroi ba wolo’õ oroisa, me samõsa lõ’õ, satulõ, iwa’õ Lowalangi, moroi ba wolo’õ oroisa. (F. 3, 11. Hal. zin. 15, 10. 11. Rom. 3, 20. 28; 4, 5).

17 Ba na no oroma, wa no niha si so horõ gõi ita, ya’ita sangalui ena’õ atulõ ita, iwa’õ Lowalangi, ba khõ Keriso, ba ma no sanolo ba horõ Keriso? Bõi si manõ!

18 Na ufuli sa ufazõkhi zi no ududugõ, ba tobali solalõ ndra’o ube’e.

19 Ya’o sa, ba si no mate ba goroisa andrõ, moroi ba goroisa, ena’õ khõ Lowalangi auri ndra’o. (F. 6, 14; Rom. 7, 4; 6, 4—6).

20 No muforõfa ndra’o, awõ Keriso; auri ndra’o, ba tenga sa’ae ya’o, Keriso zauri ba dõdõgu. Ba fa’aurigu iada’e, ba mboto andre, ba no fa’auri ba wamati khõ Nono Lowalangi, si no mangomasi’õ ya’o, si no mame’e salahigu ya’ia. (Kor. II. 13, 5; 5, 15. 17. Gal. 1, 4).

21 Lõ u’ositengagõ wa’ebua dõdõ Lowalangi andrõ; na moroi ba goroisa wa’atulõ dõdõ andrõ mena’õ, ba no zayazaya gõlõ, wa no mate Keriso. (Heb. 7, 11).

 

Famobὃrὃ

Tuho Migu andre khὃda “Te’atulὃ’ὃ Bὃrὃ Wamati”, ba sura Galatia 2:15-21 andre. Faulo itutunὃ khὃda geluha te’atulὃ’ὃ yaia fangatulὃda siotarai Lowalangi, yaia wa niha samati te’atulὃ’ὃ bὃrὃ wamati nia khὃ Yesu Keriso.  Bὃrὃ meno te’atulὃ’ὃ andrὃ wa tatema fangorifi (keselamatan) moroi khὃ Yesu Keriso.

Tuho tefa’ema ba mbanua Galatia andre bὃrὃ me so famahao silὃ atulὃ sangumaὃ wa fangorifi soroi khὃ Lowangi tola tatema na tafalua gὃi goroisa.   Ifaduhὃ Faulo wa samὃsa lὃ ni’atulὃ’ὃ bὃrὃ goroisa andre baero famati khὃ Yesus keriso.

Asese alua ba ginὃtὃda andre wa so manὃ niha samati ba he gὃi niha baero sangumaὃ wa bὃrὃ amuata nia wa tola isὃndra fangorifi soroi Lowalangi.  Sindruhunia amuata sisὃkhi andrὃ bua-bua wamati boro me no tatema fangorifi (keselamatan) soroi Lowalangi ma niha sinὃ manema fangorifi (keselamatan) I’oromaὃ bua-bua wamati yai’ia amuat sisὃkhi.

 

Huhuo

1. Te’atulὃ’ὃ Bὃrὃ Wamati (Ayati 15-16)

Ibὃrὃgὃ famahaὃnia Faulo wangumaὃ wa yaia niha Yehuda, tumbu ia ba nga’ὃtὃ niha Yehuda ba ebua ia ba wamahaὃ moroi goroisa.  Dali wa aniha tola so khὃnia fayawasa menaὃ fayawasa me nga’ὃtὃ Aberahamo ia, sangila amakhoita ba niha farizaio gὃi ia, ba fefu da’ὃ tebali tobali dane-dane fayawasa, fangatulὃ ba fangorifida (keselamatan).

Ifaduhu’ὃ Faulo wa Ayati 16 Ba me no ta’ila, wa tenga moroi ba wolo’õ oroisa atulõ niha, iwa’õ Lowalangi, ha moroi ba wamati andrõ, khõ Keriso Yesu; ba no mamati ita, khõ Keriso Yesu, ena’õ atulõ ita, iwa’õ Lowalangi, moroi ba wamati andrõ, khõ Keriso, ba tenga moroi ba wolo’õ oroisa, me samõsa lõ’õ, satulõ, iwa’õ Lowalangi, moroi ba wolo’õ oroisa. Ba lala wa’auri Waulo aboto ba dὃdὃnia wa ba wolo’ὃ oroisa lὃ tesὃndra fangefa horὃ ba he gὃi fangorifi (keselamatan).  Goroisa moguna ba wame’e fa’aboto ba dὃdὃ niha samati khὃ Yesu  wa niha andrὃ no sebua horὃ andrὃ wa moguna fangorifi soroi Yesu Keriso.

 

MANAHAE YESU BA ZORUGÖ BA MANGAWULI IA DANIA Halöwö Zinengge 1:1-11

Huhuo Sebua luo Kami, 14 Mei 2026

 FAMOBÖRÖ

Ba sura Halöwö Zinengge andre, meno maoso Yesus moroi ba ngai zimate, so dombua gohitö sanura ya’ia zinengge Yesu andrö sotoi Luka: 

1. Yesu, Ifabü’u wa Ifatenge dania zanolo andrö Ehehe Ni’amoni’ö, 

2. Yesu, Ifabü’u wa mangawuli la dania, hulö simane ba wanahae-Nia. 

3. Yesu, Ibe’e goroisa-Nia khöra sinenge-Nia (Rasul), ena’ö möi ira tobali samaduhu’ö ba anuriagö. Turia somuso dödö, i’otarai danö Yeruzalema irugi wondrege danö, Hal. Zin. 1:8  

Aboto ba dödöda wa fatua lö manahae Yesus möi Ia ba zorugö yawa no I’be’e tölu goroisaNias; 1. Ifatengen Geheha sanolo, 2. Manguwuli Ia dania, 3. We amöi ira sinenge ba wanuriagö turia somuso dödö.

 

HUHUO

 1. Ifabu’u Yesu wa I’fatenge Geheha Sanolo (ayati 1-8)

1 No awai khõgu zura si fõfõna andrõ, ya’ugõ Teofilo, no usura fefu nibõrõtaigõ Yesu, folau ba famahaõ, 2 irugi luo tefazawa ia, me no ibe’e goroisa ba zinenge andrõ, ni’anutuyu’õnia Eheha ni’amoni’õ. 3 ba ni’oya’õnia tandra, wangoroma’õ wa no auri ia, me no aefa itaõgõ wamakao andrõ; õfa wulu wongi wa’ara i’oromaroma’õ ia khõra, i’ombakha’õ khõra ngawalõ mbanua Lowalangi andrõ. 4 Ba me orudu ira, me manga ira, ba iwa’õ khõra, bõi larõi Yeruzalema, labaloi gamabu’ula li Nama andrõ, nirongomi khõgu (iwa’õ). 6 Ba lasofu khõnia si so ba da’õ, lamane: He Tua, hadia õfuli õ’a’azõkhi iya’e dania nõri Ndraono Gizeraëli? 7 Ba imane khõra: Tenga si nangea ya’ami zangila bawa ba bu’u li, nihonogõi Nama ba wa’abõlõnia, 8 ba mitema dania wa’abõlõ Geheha ni’amoni’õ, si mõi khõmi, ba samaduhu’õ ami khõgu ba Yeruzalema, ba ba danõ Yudaia, ma’asagõrõ, ba ba Zamaria, ba irugi wondrege danõ.

Ba ayati 1 Imane Luka khõ Teofilo, No awai khõgu zura si fõfõna andrõ, ya’ugõ Teofilo, no usura fefu nibõrõtaigõ Yesu, folau ba famahaõ  Ba zinura Luka andre khö Teofilu, ba wa maduhu’õ wa no  maoso Ia moroi ba lewatö ma moroi ba ngai zino mate. Ba fatua lõ manahae Ia mõi ba zorugo, so sinangea aboto ba dõdõda sitobali ibe’e wamahaõ khodra sinenge:   

            1. Oya tandra, wangoroma’õ wa no auri ia. 

            2. Sindruhu wa no aefa itaõgõ wamakao andrõ; 

            3. I’ombakha’õ khõra ngawalõ mbanua Lowalangi andrõ.

Simanõ zalua ba zi öfa wulu ngaluo no i’oroma’ö la Yesu  khöra he gõi ba wamahaõ  ba zo’amakhaita Mbanua Lowalangi andrö.  Afuriata, ibe’e goroisa-Nia böi laröi Yeruzalema ena’ö labaloi  fanema Eheha meno wu’usa Lowalangi khöra ya’ia wa ibe’e khöra Geheha Ni’amoni’ö, sanolo ba same’e khöra fa’abölö ba wangai lala halöwö fanuriagõ duria somuso dõdõ ba soi niha fefu ba zisagõrõ ulidanõ.

BÖI MAMALÖ WANGANDRÖ, Kolose 1:9-14

 

9Ba andrõ jaʼaga gõi, lõ mabato, iʼotarai loeo andrõ, me marongo, mangandrõga salahimi, maandrõ, enaʼõ tehõna chõmi waʼaboto ba dõdõmi zomasi ia, na tebeʼe chõmi ngawalõ waʼatoeatoea fefoe, awõ ngawalõ wangila fefoe, soroi ba Geheha, 10enaʼõ amoeata dána chõ Zoʼaja gamoeatami, fa bõi si lõ omasi ia chõmi, enaʼõ mowoea ami, fefoe ngawalõ mboeaboea si sõchi, ba enaʼõ tedooe waʼaboto ba dõdõmi Lowalangi;  11enaʼõ abõlõ ami, enaʼõ tedooe chõmi fefoe ngawalõ waʼabõlõ, dali waʼabõlõ lachõminia andrõ, enaʼõ aʼoi so chõmi wanaha tõdõ, awõ waʼebolo dõdõ, ba enaʼõ omoeso dõdõmi, 12wangandrõ saoha gõlõ chõ Nama, si no mangehao jaʼita, ba wanema tána ba niha niʼamoniʼõ andrõ, ba haga andrõ; 13si no mangefaʼõ jaʼita ba waʼabõlõ zogõmigõmi andrõ, si no mamawoeʼa jaʼita, si no molohe jaʼita ba mbanoea Nono waʼomasinia andrõ.. 14Ba zi so chõda fangõhõli, fangefaʼõ horõ andrõ

FAMOBÖRÖ

Sura Golose andre nisura Waulo ba mbanua niha keriso ba Asia Kecil, nahia andre no  so bagotalua banua soya andre wa oya hada (budaya), Fangerangera niha Gerika (filsafat Yunani), ba hegöi wa fa’aduhu dödö khö Lowalangi bö’ö, dae sitobali amakhaita salua ba gotalua ira samati khö Yesu nitutunö ba Golose 1:9-14.

Sura Waulo da’e nifa’emania ba Mbanua niha keriso si so ba Golose. ba sura andre ifaehagö wa’ömusö dödönia, me no irongo khö Gefafera (Epafras) duria wamati ba faomasi si so ba Mbanua niha Keriso ba Golose andrö. Ba wa’ömusö dödö Waulo andre, lö mamalö i’ohe ira ba wangandrönia salahi khö Lowalangi, sifao ndra awönia enoni ya’ia (Gefafera, Timoteo, Garisaro ba Tikhiko). La’andrö ba wangandröra ena’ö, banua niha keriso si so ba Golose, tobali ira niha samati si fahöna fa’atua-tua ba fa’aboto ba dödö ba wamati moroi ba Geheha.

Kolose 1:9-14 andre, mo’osi ia mene-mene Waulo ba Mbanua niha Keriso ba Golose, ena’ö lö mamalö Mbanua Golose andre igohi tödöra wangalui ba wamalua hadai zomasi Yesu ba wamanöi famatira.