9Ba andrõ jaʼaga gõi, lõ mabato, iʼotarai loeo andrõ, me marongo, mangandrõga salahimi, maandrõ, enaʼõ tehõna chõmi waʼaboto ba dõdõmi zomasi ia, na tebeʼe chõmi ngawalõ waʼatoeatoea fefoe, awõ ngawalõ wangila fefoe, soroi ba Geheha, 10enaʼõ amoeata dána chõ Zoʼaja gamoeatami, fa bõi si lõ omasi ia chõmi, enaʼõ mowoea ami, fefoe ngawalõ mboeaboea si sõchi, ba enaʼõ tedooe waʼaboto ba dõdõmi Lowalangi; 11enaʼõ abõlõ ami, enaʼõ tedooe chõmi fefoe ngawalõ waʼabõlõ, dali waʼabõlõ lachõminia andrõ, enaʼõ aʼoi so chõmi wanaha tõdõ, awõ waʼebolo dõdõ, ba enaʼõ omoeso dõdõmi, 12wangandrõ saoha gõlõ chõ Nama, si no mangehao jaʼita, ba wanema tána ba niha niʼamoniʼõ andrõ, ba haga andrõ; 13si no mangefaʼõ jaʼita ba waʼabõlõ zogõmigõmi andrõ, si no mamawoeʼa jaʼita, si no molohe jaʼita ba mbanoea Nono waʼomasinia andrõ.. 14Ba zi so chõda fangõhõli, fangefaʼõ horõ andrõ
FAMOBÖRÖ
Sura Golose andre nisura Waulo ba mbanua niha keriso ba Asia Kecil, nahia andreno so bagotalua banua soya andre wa oya hada (budaya), Fangerangera niha Gerika (filsafat Yunani), ba hegöi wa fa’aduhu dödö khö Lowalangi bö’ö, dae sitobali amakhaita salua ba gotalua ira samati khö Yesua nitutunö ba Golose 1:9-14.
Sura Waulo da’e nifa’emania ba Mbanua niha keriso si so ba Golose. Zinurania andre ifaehagö wa’ömusö dödönia, me no irongo khö Gefafera (Epafras) duria wamati ba faomasi si so ba Mbanua niha Keriso ba Golose andrö. Ba wa’ömusö dödö Waulo andre, lö mamalö i’ohe ira ba wangandrönia ma ba wangandröra khö Lowalangi, sifao ndra awönia enoni ya’ia (Gefafera, Timoteo, Garisaro ba Tikhiko). La’andrö ba wangandröra ena’ö, banua niha keriso si so ba Golose, tobali ira niha samati si fahöna fa’atua-tua ba fa’aboto ba dödö ba wamati moroi ba Geheha.
Kolose 1:9-14 andre, mo’osi ia mene-mene Waulo ba Mbanua niha Keriso ba Golose, ena’ö lö mamalö Mbanua Golose andre igohi tödöra wangalui ba wamalu hadai zomasi Yesu ba wamanöi famatira.
Andrö wa i’o’ou banua Kolose
wangandrö saohagölö he wangadrö salahi, simanö göi ira gangandröwa dödöra andrö
la’andrö ena’ö na tebe’e ba Golose andrö ngawalo wa’atuatua awö ngawalo
wangi’ila fefu, soroi ba Geheha Lowalangi. Faulo ibagisi lala hewisa wamanöi
famati andrö yaia wa la’ila ba aboto ba dödöra gohito dödö Lowalangi ba
wa’aurira ba fa’aurira ena’ö sitafadu ba zomasi Lowalangi, bua wamati si sökhi ba wamalua fa’ömasi ba
fariawösa ba nawöda niha, ba la’ö aurifagö wamati andrö ba lala wa’auri fefu,
irege sitedou ba wang’iila ohito dödö Lowalangi ira. Ba dae so tölu faosatö sitobali erenua khöda fefu ya’ia
da’ö :
HUHUO SEBUA
1. Fangandrö no Amaedola
Hanuhanu Wa’auri (ayat 1:9)
9Ba andrõ jaʼaga gõi, lõ mabato, iʼotarai loeo andrõ, me marongo,
mangandrõga salahimi, maandrõ, enaʼõ tehõna chõmi waʼaboto ba dõdõmi zomasi ia,
na tebeʼe chõmi ngawalõ waʼatoeatoea fefoe, awõ ngawalõ wangila fefoe, soroi ba
Geheha.
Imane Faulõ: “ba andrõ jaʼaga gõi, lõ mabato, iʼotarai loeo andrõ, me
marongo, mangandrõga salahimi”. Lö mamalö göi moroi ba daromali andre, ifahäö
ita hewisa ita ba wanundreheni ba wangandrö salahi nawöda niha. Omuso dõdõda me
ifahaõ ita Waulo lala nitõrõ ba wangadrõ salahi andrõ yaia wa maandrõ, enaʼõ tehõna chõmi waʼaboto ba dõdõmi
zomasi ia, na tebeʼe chõmi ngawalõ waʼatoeatoea fefoe, awõ ngawalõ wangila
fefoe, soroi ba Geheha.
Aboto ba dödöda wa Gofu hadia zifalukhä mbanua niha Keriso, fa’omuso
dödö ba he göi fa’abu dödö, lö mamalö latundreheni ira ba wangandrö. Ba
wangandrö ndra Faulo andre, lö la olaini niha. Hulö zimane nifalua ira Faulo
andre, lö mamalö latundreheni ba wangandröandröra salahi mbanua niha keriso
ma’a fefu.
2. Famati Tedou barõ Wanandraigö (ayat 10–11)
10 enaʼõ amoeata dána chõ Zoʼaja gamoeatami, fa bõi si lõ omasi ia
chõmi, enaʼõ mowoea ami, fefoe ngawalõ mboeaboea si sõchi, ba enaʼõ tedooe
waʼaboto ba dõdõmi Lowalangi; 11 enaʼõ abõlõ ami, enaʼõ tedooe chõmi
fefoe ngawalõ waʼabõlõ, dali waʼabõlõ lachõminia andrõ, enaʼõ aʼoi so chõmi
wanaha tõdõ, awõ waʼebolo dõdõ, ba enaʼõ omoeso dõdõmi,
Ba ayati 10-11 andre imane Waulu enaʼõ amoeata dána chõ Zoʼaja
gamoeatami, fa bõi si lõ omasi ia chõmi, enaʼõ mowoea ami, fefoe ngawalõ
mboeaboea si sõchi, ba enaʼõ tedooe waʼaboto ba dõdõmi Lowalangi. Moroi ba
Daromali andre te’ameneisi ita, ena’ö amuata dána khö Zo’aya tafalua, böi si lö
omasi Lowalangi, ya mowua fefu ba ngawalo mbuabua si sökhi, ba ena’ö si tedou
ita wa’aboto ba dödö Lowalangi.
Fangandrõndrõ molo’õ Waulõ ba dae ena’õ abõlõ ami, enaʼõ tedooe chõmi
fefoe ngawalõ waʼabõlõ, dali waʼabõlõ lachõminia andrõ, enaʼõ aʼoi so chõmi
wanaha tõdõ, awõ waʼebolo dõdõ, ba enaʼõ omoeso dõdõmi ba lala wa’auri sero
ma’õkhõ tobali tandrõ tandra wa’atedou wamati.
Gohitõ dõdõ Waulo ena’ö göi böi hulõ sawuwu ita ba wamati andrö ita, ena’ö
si tedou ita fefu ba wa’abölö, a’oi so khöda wanaha tödö awö wa’ebolo dödö ba
ena’ö lö mamalö somuso tödö ba sawuwu manö tödö ita ba wamati andrö khö
Lowalangi. Awö göi böi ya mo aetufa ba lö mamalö ita ba wangandrö saohagölö khö
Lowalangi sino mangefa’ö, mamawua’a ba sino mangehao ya’ita irege no tobali
ni’omasi’ö ba mbanua-Nia andrö.
3. Bua Wamati ba Fandrö
Saohagölö (ayat 12–14)
12 wangandrõ saoha gõlõ chõ Nama, si no mangehao jaʼita, ba wanema tána
ba niha niʼamoniʼõ andrõ, ba haga andrõ; 13 si no mangefaʼõ jaʼita ba
waʼabõlõ zogõmigõmi andrõ, si no mamawoeʼa jaʼita, si no molohe jaʼita ba
mbanoea Nono waʼomasinia andrõ.. 14 Ba zi so chõda fangõhõli, fangefaʼõ
horõ andrõ
Fangandrö moguna sibai sitobali
fangabölö ba wanörö lala wa’auri ba gudidanö andrö. Iwa’ö ba Daromali Yakobo
5:16, abölö sibai wangandrö ba faoma mi’angandrö, salahi nawömi, ena’ö tefadöhö
wökömi; abölö sibai wangandrö niha satulö, na moroi ba dödö. Fa’abölö wangandrö
andrö ebua sibai gunania ba wa’auri niha samati, ibe’e wa abölö ba niha,
itenawa moroi ba wa abölö zo gömigömi, lö mamalö göi ibe wa atatuata ba niha
samati. Ba wamahulada fangandrö andrö aboto ba dödöda wa ya’ita andrö niha, oya
sibai wo ambötada ba no göi niha sambö mo ohitö dödö fefu hadia ia mufuli khö
Lowalangi.
AMARAHUTA
Fangandrö salahi no toababli dane-dane wa’auri niha samati me fangandrö salahi no ohitö dödö Lowalangi ba wa’aurida. Famati saro oroma ba lala wa’auri sero ma’ökhö famatida no fangorifi ba fangoro dödö ba wasöndrata ba horö. Fangandrö salahi he göi fangandrö saohgölo no buabua wamati wa’auri niha samati.
Nifa'anö: Pdt.Juliman Harefa
